वि.सं. २०८३ · अक्टोबर – नोभेम्बर २०२६
तीन चाड, एक महिना
२०२६ का लागि दशैं, तिहार र छठको पूरा पात्रो, म आइपुग्नुअघि र फर्किएपछिका दिनसमेत, र हरेक दिनको अर्थ।
दशैं
२०२६ अक्टोबर ११ – २५
दशैंले कुनै पनि देवताले हराउन नसकेका महिषासुर राक्षससँग देवी दुर्गाको दस दिने युद्ध मनाउँछ। धेरै परिवारले रावणमाथि रामको विजय पनि सम्झन्छन्। जुनसुकै कथा होस्, यो असत्यमाथि सत्यको जित हो।
यो वर्षकै सबैभन्दा ठूलो बिदा हो। विद्यालय र कार्यालय करिब एक हप्ता बन्द हुन्छन्, र लाखौं मानिस सहरबाट आफ्नो गाउँ फर्कन्छन्। परिवारहरू घर सफा गरेर सजाउँछन्, नयाँ लुगा किन्छन्, मीठा परिकार पकाउँछन्, र ठूलाबडाले सानालाई आशीर्वाद दिन्छन्।
११अक्टोबर · आइत
घटस्थापना
पवित्र कलशमा पानी भरेर पूजा कोठामा राखिन्छ। वरिपरि बालुवामा जौ छरिन्छ र पहेंलो जमरा उमार्न अँध्यारोमा राखिन्छ।
म आइपुग्नुअघि१२–१६अक्टोबर · सोम
नवरात्रि
दुर्गाका नौ रूपका लागि पूजाका नौ रात। जमरामा दिनहुँ पानी हालिन्छ र मन्दिरमा बिहानैदेखि भीड हुन्छ।
म आइपुग्नुअघि१७अक्टोबर · शनि
१८अक्टोबर · आइत
२०अक्टोबर · मङ्गल
महानवमी
सवारी साधन र औजारको पूजा गरिन्छ। तलेजु मन्दिर वर्षमा एक दिन हिन्दू भक्तजनका लागि खुल्छ।
मेरो दिनको योजना →२१अक्टोबर · बुध
२५अक्टोबर · आइत
कोजाग्रत पूर्णिमा
पूर्णिमासँगै दशैं सकिन्छ। परिवारहरू लक्ष्मीका लागि रातभर जाग्राम बस्छन्।
मेरो दिनको योजना →
तिहार
२०२६ नोभेम्बर ६ – ११
तिहारलाई यमपञ्चक, अर्थात् यमराजका पाँच दिन पनि भनिन्छ। कथाअनुसार मृत्युका देवता यमराज आफ्नी बहिनी यमुनाकहाँ गए। यमुनाले उनलाई टीका र माला लगाइदिइन् र माला नओइलाउन्जेल आफ्नो दाजुलाई नलैजान अनुरोध गरिन्। उनले कहिल्यै नओइलाउने मखमली रोजिन्, र भाइटीका त्यहीँबाट सुरु भयो।
हरेक दिन फरक-फरकलाई सम्मान गरिन्छ: काग, कुकुर, गाई र गोरु, लक्ष्मी, र अन्त्यमा दाजुभाइ-दिदीबहिनी। राति सडकहरू दियो, पटका र घरघरमा देउसी-भैलो खेल्ने टोलीले भरिन्छन्।
६नोभेम्बर · शुक्र
७नोभेम्बर · शनि
८नोभेम्बर · आइत
कुकुर तिहार र लक्ष्मी पूजा
कुकुरलाई माला र टीका लगाइन्छ। साँझ दियो र भैलोसहित लक्ष्मीलाई स्वागत गरिन्छ।
मेरो दिनको योजना →९नोभेम्बर · सोम
१०नोभेम्बर · मङ्गल
गोवर्धन पूजा र म्ह पूजा
गोरु र गोवर्धन पर्वतको पूजा गरिन्छ। नेवारहरू आफ्नै शरीरको पूजा गर्छन् र नेपाल संवत् ११४७ को नयाँ वर्ष मनाउँछन्।
मेरो दिनको योजना →११नोभेम्बर · बुध
छठ
२०२६ नोभेम्बर १३ – १६
छठले सूर्य देवता र बालबालिकाको रक्षा गर्ने छठी मैयालाई सम्मान गर्छ। यो दक्षिणी नेपाल र उत्तरी भारतको मिथिला क्षेत्रको मुख्य पर्व हो, र अहिले तराईका समुदायले काठमाडौंमा पनि मनाउँछन्।
यो कडा व्रत र शुद्धताको पर्व हो। व्रतालु, प्रायः महिला, करिब ३६ घण्टा खाना र पानीबिना बस्छन् र नदी वा पोखरीमा उभिएर अस्ताउँदो र उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिन्छन्।
१३नोभेम्बर · शुक्र
१४नोभेम्बर · शनि
१५नोभेम्बर · आइत
१६नोभेम्बर · सोम
उषा अर्घ्य
उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य, त्यसपछि व्रत सकिन्छ। त्यतिबेला म घर फर्किसकेको हुनेछु।
म फर्किएपछि
चाडपर्वका मिति चन्द्र पात्रोअनुसार हुन्छन् र नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिले हरेक वर्ष तय गर्छ। टीकाको साइत केही दिनअघि घोषणा हुन्छ। कुनै निश्चित समयको योजना बनाउनुअघि चालु पात्रो हेर्नुहोस्। नेपाली पात्रो कसरी चल्छ →